Tìm hiểu cách phát âm tiếng Việt cực dễ cho người nước ngoài

[giaoviennuocngoai]

Hệ thống quảng cáo SangNhuong.com

Phát âm là chuyện khá cần thiết khi học tiếng Việt bởi nếu nói không đúng ngữ pháp người Việt có thể hiểu ý bạn muốn chia sẻ, nhưng nếu nói sai một từ thì người Việt không thể hiểu. Tuy nhiên, phát âm lại là vấn đề khó nhằn nhất cho hầu hết người nước ngoài khi dạy tiếng Việt cho người nước ngoài.

Các âm trong tiếng Việt được cấu thành khá phức tạp từ: Phụ âm, nguyên âm, và thanh điệu. Vậy, làm sao để nói tiếng Việt chuẩn? Bài viết xin trình bày cho các bạn một số cách sau đây:

Đầu tiên, học viên cần nắm được rằng tiếng Việt được cấu tạo từ các đơn âm nên việc học phát âm sẽ theo quy trình từ phát âm âm tiết đến phát âm chuỗi âm tiết, từ phát âm chuỗi âm tiết đến phát âm câu với ngữ điệu tự nhiên.

Phát âm mỗi âm tiết

Điều quan trọng khi học phát âm mỗi âm tiết là bạn cần biết được tiêu chí phát âm và cấu hình miệng khi phát âm âm đó, ví dụ: phát âm ngắn hay kéo dài, chuyển động của lưỡi từ khi bắt đầu đến khi kết thúc âm ra sao, bật hơi hay không bật hơi,…

Người nước ngoài học tiếng Việt là thứ tiếng thứ hai thường bị ảnh hưởng từ tiếng mẹ đẻ, do đó thường không nhận ra những nét khác nhau và thường qui âm nhận được thành âm tương tự có sẵn trong tiếng mẹ đẻ. Trong tình huống này, cần thiết phải có giáo viên hướng dẫn để học viên có thể hiểu ra và sửa lỗi ngay lúc đó. Có rất nhiều người học có thể phản ánh và hiểu đúng về các âm nhưng vẫn nói sai là do chưa thể tự cân bằng bộ máy phát âm theo ý muốn, trường hợp này học viên đó ý thức được lỗi phát âm của mình nhưng cần phải có sự luyện tập cần cù trong thời gian dài để có thể nói tiếng Việt chuẩn.

Nhận diện và phát âm

Với mỗi người bắt đầu học tiếng Việt, đều hoang mang không biết bắt đầu học tiếng Việt từ đâu? Việc đầu tiên là phải nắm bắt được âm tiết. Đó là việc học viên từ tiếp nhận đến khái quát hóa âm đó đến lúc có thể thực hiện hóa kiến thức của mình bằng việc phát âm. Thủ pháp để nhận diện âm tiết tiếng Việt cũng như như khi học các thứ tiếng khác, là nguồi học cần phải nghe và lặp lại nhiều lần âm tiết đó. Với những âm tiết quen thuộc, có trong tiếng mẹ đẻ, học viên sẽ rất dễ dàng học theo và phát âm chính xác. Vấn đề cần nói tới là các âm không quen thuộc (là khác nhau đối với các người học đến từ những quốc gia khác nhau) thì việc hiểu ra không dễ dàng. Người học cần phải nghe và lặp lại nhiều lần đồng thời có sự chỉ dẫn của giáo viên để làm rõ các âm tương tự nhau mà người học không tự nhận ra được sự khác nhau.

Người học nên học theo từng cặp khác biệt. Ví dụ, những học viên từ Nhật Bản hay Hàn Quốc thì có thể bị nhầm giữa âm [v] (v) và [b] (b) rất cao, còn người học là người nói tiếng Anh thường hay không phân biệt được âm [c] (c,q,k) và [o] (kh),…Biết được mình bị nhầm giữa những âm nào, học viên nên thường xuyên nghe và phát âm liền mạch những âm đó, tập trước với những từ quen thuộc và có cấu trúc âm tiết đơn giản, sau đó với những từ phức tạp hơn. Ví dụ, học viên nên lập bảng như sau:

[v] (v)

[b] (b)

[c] (c,q,k)

[o] (kh)

và

Bà

có

khó

về

bề

cá

khá

việt

biệt

cám (ơn)

khám

Luyện tập phát âm và luyện nghe luôn đi cùng với nhau. Học viên nên dùng audio hoặc nhờ người dạy phát âm để nghe đi nghe lại và đưa ra chuẩn từ vừa được phát âm, ngược lại học viên cần luyện tập để phản ứng với phát âm thật nhanh từ mà người hướng dẫn yêu cầu. Qúa trình luyện tập ban đầu rất vất vả, tốc độ chậm nhưng sau đó sẽ tiến nhanh hơn, nếu không luyện tập thường xuyên, người học sẽ rất dễ bỏ quên các âm đã học. Do đó, con đường luyện tập đòi hỏi phải lâu dài, người học cần nhẫn nại cho đến khi người học có thể nhận biết và phát âm đúng âm bất kỳ lúc nào.

Rèn giũa khả năng phản xạ

Sau khi đã điều khiển được các âm, người h ọc cần chuyển sang bước ôn luyện để nâng cao khả năng phản xạ với mỗi từ. Với bước này, luyện tập với người hướng dẫn mang lại kết quả tốt hơn. Bạn sẽ phát âm cho tất cả các từ mà giáo viên chỉ (các từ đã được học trong bài học), lưu ý bạn cần luyện phát âm chuyển đổi giữa các từ có thanh điệu khác nhau để tập phát âm thanh điệu, nhịp độ chuyển đổi có thể từ chậm đến nhanh hơn. Ví như, phát âm các từ trong bảng dưới đây:

nho

nhò

nhó

nhá

nhâ

nhọ

nhô

nhồ

nhố

nhổ

nhỗ

nhộ

nhơ

nhờ

nhớ

nhở

nhì

nhợ

nhu

nhù

nhú

nhủ

nhũ

nhụ

như

nhừ

nhứ

nhử

nhữ

nhự

Phát âm chuỗi âm tiết

Học viên có thể phát âm được từng âm tiết không có nghĩa là luôn nói chuẩn âm tiết trong một chuỗi nhiều âm tiết. Người học cần phải luyện tập kỹ năng phát âm chuỗi âm tiết vì sự thật là nói năng, một ý cần diễn đạt thường là một câu với nhiều từ phối hợp với nhau.

Thường học viên sẽ mắc lỗi về thanh điệu khi phát âm một chuỗi âm tiết (đặc biệt đối với các học viên mà trong tiếng mẹ đẻ không có thanh điệu). Thậm chí học viên có thể phát âm đúng thanh điệu khi phát âm từng âm tiết cũng không có nghĩa là sẽ vẫn đúng khi phát âm một chuỗi có cùng hay không cùng âm điệu. Để khắc phục lỗi sai này, học viên cần phải rèn luyện theo hướng chuyển đổi liên tục giữa các thanh điệu. Ví dụ, nếu học viên phát âm âm thanh ngang giống thanh huyền sau khi nói thanh huyền thì cần phải tập theo trình tự: “huyền-huyền-ngang”.

Dưới đây là một số kiểu luyện tập phát âm chính xác thanh điệu trong chuỗi nhiều âm tiết:

Câu chứa thanh ngang: Ví dụ: Tôi đi chơi Nha Trang hôm qua.

Câu chứa thanh huyền: Ví dụ: Bà Tùng vừa về nhà mình hồi chiều.

Câu chứa thanh hái: Ví dụ: Thảo chỉ hái đổi mảnh vải đá.

Câu chứa thanh ngã: Ví dụ: Gã đã vẽ kỹ lưìng mãi.

Câu chứa thanh sắc: Ví dụ: Nó muốn nói với má: nó rất cố gắng.

Câu chứ thanh nặng: Ví dụ: Một chuyện thật tội nghiệp tại bệnh viện: chị bị đụng thật nặng.

Ngang-sắc-ngang: Ví dụ: không có chi, đi với tôi, xem máy bay, mua áo mưa,...

Sắc-ngang-sắc: Ví dụ: thấy anh ấy, tối hôm đó, mấy con chó, khó khăn đấy,…

Ngang-nặng-ngang: Ví dụ: đi chợ đêm, bưu điện xưa, viên kẹo to, nghiêng một bên,…

Nặng-ngang-nặng: Ví dụ: một con bọ, thị ba rọi, chục viên kẹo, quẹo xe lại,…

Trên đây là phương pháp giúp học viên luyện tập cách nói chuẩn tiếng Việt. Mặc dù vậy, phát âm đúng khi dùng ngoại ngữ là một điều lý tưởng khó đạt đến hoàn hảo. Cách thức ôn tạp đạt được kết quả còn dựa vào vào nhiều yếu tố như sự chăm chỉ hay ngữ cảm của từng người học.

Hy vọng bài viết sẽ giúp học viên có những bước đầu tiên về phát âm trong thời gian đầu học tiếng Việt, tạo cơ sở cho những bước nâng cao về sau.



Today Educaiton - Cung cấp giáo viên bản ngữ chất lượng